NÁM Í HUGRÆNNI ATFERLISMEÐFERÐ (nHAM)

NHAM-SKÓLINN er á vegum Félags um hugræna atferlismeðferð í samvinnu við Endurmenntunarstofnun Háskóla Íslands og Cognitive Center í Oxford. Boðið er upp á bæði eins árs og tveggja ára nám, samhliða starfi, í hugrænni atferlismeðferð. Kennt er í tveggja daga námslotum, u.þ.b. einu sinni í mánuði, með innlendum eða erlendum sérfræðingum. Áhersla er lögð á hagnýta og vísindalega nálgun, fræðslu og handleiðslu í aðferðum hugrænnar atferlisfræði hvað varðar mat og meðferð á sálrænum og geðrænum vandkvæðum með tilvísun í meðferðarrannsóknir. Gert er ráð fyrir að handleiðsla sé veitt er af sálfræðingum sem hafa fengið sérstaka þjálfun í HAM og lokið HAM-handleiðslunámi. Handleiðslan dreifist yfir námstímann. Námsmat er byggt á þátttöku í verklegri þjálfun og hóp- og einstaklingsverkefnum. Krafist er 80% mætingu í fyrirlestra og hóphandleiðslu. Við uppbyggingu námsins er tekið mið af stöðlum frá Evrópsku samtökunum um hugræna atferlismeðferð EACBT (sjá nánar: www.eabct.com).

Eins árs þverfaglegt, hagnýtt nám fyrir háskólamenntað starfsfólk heilbrigðiskerfisins

Eins árs námið er fyrst og fremst hagnýtt nám og er ætlað fyrir ýmsar fagstéttir sem geta nýtt aðferðir hugrænnar atferlismeðferðar í sínu starfi s.s. lækna, hjúkrunarfræðinga, iðjuþjálfa, félagsráðgjafa og námsráðgjafa. Möguleikar eru á að taka hluta eins árs námsins í fjarnámi.

Eins árs námið hefst í september 2006 og lýkur í september 2007. Námið er 180 stundir þarf af 100 stundir í fræðslu og 80 í handleiðslu í litlum hópum. Námið miðar að því að kenna góðan grunn í HAM og tekur mið af algengustu geðröskunum s.s. þunglyndi og kvíða. Hver nemandi beitir hugrænni atferlisnálgun í ákveðnum verkefnum, aðlagað störfum hvers nemanda. Nemandinn skilar skýrslu um hvert verkefni.

Frekari lýsing á eins árs náminu:

Í samvinnu við Félag um hugræna atferlismeðferð og Oxford Cognitive Therapy Centre (OCTC).

Eins árs námið er fyrst og fremst hagnýtt nám og er ætlað fyrir ýmsar háskólamenntaðar fagstéttir sem geta nýtt aðferðir hugrænnar atferlismeðferðar í sínu starfi, s.s. lækna, hjúkrunarfræðinga, iðjuþjálfa, sjúkraþjálfa, félagsráðgjafa, kennara, þroskaþjálfa og náms- og starfsráðgjafa. Fyrri umsóknarfrestur til 25. júní 2008. Umsóknir eru metnar af fagráði m.t.t. náms, starfsreynslu og viðfangsefna.

Megináhersla er á hagnýta þekkingu á sviði hugrænnar atferlisnálgunar. Leitast er við að gera nemendur hæfari til að nýta aðferðir hugrænnar atferlisnálgunar í starfi sínu.

Boðið verður upp á tvær leiðir í náminu, eina fyrir fagfólk á heilbrigðissviði og aðra fyrir fagfólk á menntasviði.

Námið miðar að því að kenna góðan grunn í HAM og tekur mið af algengustu geðröskunum s.s. þunglyndi og kvíða. Hver nemandi beitir aðferðum hugrænnar atferlismeðferðar í ákveðnum verkefnum, aðlagað störfum hvers nemanda. Nemandinn skilar skýrslu um hvert verkefni, alls þremur skýrslum og einu rannsóknarverkefni.

Námið er samtals 252 klukkustundir, þar af 152 klukkustundir í fræðslu, 80 klukkustundir í hóphandleiðslu og 20 klukkustundir í einstaklingsmiðaðri handleiðslu.

Námsmat er byggt á þátttöku í vinnustofum, handleiðslu, verklegri þjálfun og í hóp- og einstaklingsverkefnum. Krafist er 80% mætingar í hverjum þætti á hvoru misseri, þ.e. mæting í vinnustofur, hóphandleiðslu og einstaklingsmiðaða handleiðslu. Nemendur skila einu rannsóknarverkefni og þremur skýrslum.

Tveggja ára nám fyrir sálfræðinga og geðlækna/Sérnám í hugrænni atferlismeðferð

Inntökuskilyrði í tveggja ára námið eru:

· Framhaldsnám í klínískri sálfræði eða ráðgjafarsálfræði eða löggilt sálfræðileyfi.

· Nám í geðlækningum.

Sérhæft framhaldsnám í meðferð á sálrænum eða geðrænum vandkvæðum með grundvallar námskeiðum í sálarfræði.

Tveggja ára námið hefst í september 2006 og lýkur í september 2008. Námið er samtals 460 stundir sem skiptast í 280 stunda fræðslu og 180 stunda handleiðslu í litlum hópum. Á fyrsta árinu er miðað að því að kenna góðan grunn í HAM og tekið er mið af algengustu geðröskunum s.s. þunglyndi og kvíða. Á seinna árinu er námið mun sérhæfðara og farið í fleiri raskanir. Hver nemandi veitir a.m.k. 8 skjólstæðingum hugræna atferlismeðferð á námstímanum, bæði börnum og fullorðnum með mismunandi vandamál. Skila þarf inn sex skýrslum sem eru byggðar á einstaklingsmeðferð þar sem hugrænni atferlismeðferð er beitt. Hver nemandi lýkur auk þess einni rannsóknarskýrslu (single-case experimental design) og skilar inn einni meðferðarhandbók á íslensku (unnið í hóp).

Frekari lýsing á tveggja ára náminu:

Sérnám í hugrænni atferlismeðferð er stýrt af Félagi um hugræna atferlismeðferð í samstarfi við Endurmenntun Háskóla Íslands og Oxford Cognitive Therapy Centre. Það hefst næst í október 2008.

Markmið
Megináhersla er á hagnýta þekkingu á sviði hugrænnar atferlismeðferðar (HAM). Leitast er við að gera nemendur
hæfari til að nýta aðferðir hugrænnar atferlismeðferðar í starfi sínu.
Námið miðar að því að nemendur:
•Fái fræðilega yfirsýn yfir grunnatriði kenninga um hugræna atferlismeðferð, líkön, hugtakanotkun og
aðferðir.
•Öðlist skilning á tengslum kenninga og meðferðar, þ.e. sambandinu milli kenninga um hugræna
atferlissálfræði og hugrænnar atferlismeðferðar. Þetta á við um mismunandi hópa skjólstæðinga og
vandamála og tengist rannsóknum á meðferð og árangri.
•Hljóti færni í að
- meta hversu vel hugræn atferlismeðferð hentar viðkomandi skjólstæðingi,
- tileinka sér samtalsaðferðir HAM
- nota matsaðferðir HAM, s.s. spurningarlista, kvarða og mælingar
- skilgreina vanda skjólstæðings út frá HAM
- tengja vandamál skjólstæðingsins við kenningar, hugtakanotkun og meðferðalíkön HAM
- veita skjólstæðingum fræðslu um kenningar og skilgreiningu vanda út frá HAM
- setja upp meðferðaráætlun
- vinna með meðferðaraðferðir HAM
- beita HAM við helstu röskunum
- meta árangur meðferðarinnar
•Nái að dýpka þekkingu sína og færni með því að fá víðtæka fræðslu og handleiðslu á flestum þeim sviðum
sem rannsóknir hafa sýnt að hugræn atferlismeðferð kemur að góðum notum.

Fyrir hverja?
Tveggja ára sérnám í hugrænni atferlismeðferð er ætlað sálfræðingum og geðlæknum.

Inntökuskilyrði
•Löggilt sálfræðileyfi eða sérfræðimenntun í geðlækningum.
•Sambærilegt sérhæft framhaldsnám í meðferð á sálrænum eða geðrænum vandkvæðum.
Umsóknir eru metnar af fagráði.
Kennarar
Sérfræðingar frá Oxford Cognitive Centre og aðrir erlendir og innlendir sérfræðingar á sviði hugrænnar
atferlismeðferðar sjá um kennsluna í náminu.

Fagleg umsjón
Kennslustjóri
Auður R. Gunnarsdóttir, sérfræðingur í klínískri sálfræði og formaður Félags um hugræna atferlismeðferð.
Hún veitir frekari upplýsingar um námið í síma 895-5504 og á arg@nham.is

Fagráð
•Álfheiður Steinþórsdóttir, sérfræðingur í klínískri sálfræði, hjá Sálfræðistöðinni.
•Eiríkur Örn Arnarson, doktor og sérfræðingur í klínískri sálfræði og dósent við læknadeild HÍ,
forstöðusálfræðingur Sálfræðiþjónustu LSH, endurhæfingarsviði.
•Ingunn Hansdóttir, doktor í klíniskri sálfræði, sálfræðingur hjá SÁÁ.
•Jakob Smári, doktor í sálfræði og prófessor við sálfræðiskor félagsvísindadeildar HÍ.
•Auður R. Gunnarsdóttir, sérfræðingur í klínískri sálfræði, hjá Sálfræðiráðgjöfinni.
•Inga Hrefna Jónsdóttir, sérfræðingur í klínískri sálfræði, forstöðusálfræðingur Reykjalundi
endurhæfingarmiðstöð SÍBS.
•Erna Guðrún Agnarsdóttir, námsstjóri Endurmenntunar Háskóla Íslands.
•Jóhanna Rútsdóttir, verkefnastjóri Endurmenntunar Háskóla Íslands.

Tími
Námið hefst í október 2008 og lýkur með útskrift í október 2010.
Námið er samtals 438 klukkustundir þar af, 238 klukkustundir í fræðslu, 117 klukkustundir í hóphandleiðslu
tengdri vinnustofum, 39 klukkustundir í einstaklingsmiðaða endurgjöf á mál (m.a. case study og case
conference) 4 klukkustundir í handleiðslu á lokaverkefni og 40 klukkustundir í einstaklingsmiðaðri
handleiðslu.

Efni
Áhersla er lögð á hagnýta og vísindalega nálgun, fræðslu og handleiðslu í aðferðum hugrænnar
atferlismeðferðar hvað varðar greiningu, mat og meðferð á sálrænum og geðrænum vandkvæðum með
tilvísun í meðferðarrannsóknir. Gert er ráð fyrir að handleiðsla sé veitt af sálfræðingum sem hafa fengið
sérstaka þjálfun í HAM og/eða lokið HAM-handleiðslunámi. Handleiðslan dreifist yfir námstímann.
Á fyrsta árinu er miðað að því að kenna góðan grunn í HAM og tekið er mið af algengustu geðröskunum
s.s. þunglyndi og kvíða.
Á seinna árinu er námið mun sérhæfðara og farið í fleiri raskanir.
Hver nemandi veitir a.m.k. 8 skjólstæðingum hugræna atferlismeðferð á námstímanum, með mismunandi
vandamál.
Skila þarf inn fimm skýrslum sem eru byggðar á einstaklingsmeðferð þar sem hugrænni atferlismeðferð er
beitt. Hver nemandi skilar einnig einni meðferðarrannsókn og einu lokaverkefni sem má vera unnið í hópi.
Lokaverkefnið á að vera samantekt eða samið af nemendum, hugsanlega rannsókn, tímaritsgrein,
upplýsingarit, bókarkafli eða handbók.
Nemendur skila a.m.k. tveimur hljóðupptökum af meðferðarviðtali og fær endurgjöf frá handleiðara út frá
Cognitive Therapy Scale.
Fyrirkomulag kennslu og handleiðslu
Kennt er í tveggja daga námslotum (föstudaga og laugardaga kl. 9:00 - 17.00), einu sinni til tvisvar í mánuði,
með innlendum eða erlendum sérfræðingum.Handleiðsla er veitt í hópum hjá sálfræðingum með sérmenntun
í hugrænni atferlismeðferð.

Námsefni
Fimm bækur á ensku af grunnlesefni auk ítarefnis.
•An Introduction to Cognitive Behaviour Therapy: Skills and Applications (2007) eftir David
Westbrook, Helen Kennerley & Joan Kirk.
•Cognitive Therapy; Basics and Beyond (1995) eftir Judith S. Beck.
•Cognitive Behaviour Therapy for Psychiatric Problems: A Practical Guide (1989)
eftir Keith Hawton, Paul. M. Salkovskis, Joan Kirk & David M. Clark.
•Case Formulation in Cognitive Behaviour Therapy: The Treatment
of Challenging and Complex Cases (2006) eftir Nick Tarrier.
•Cognitive Therapy for Challenging Problems: What to Do When
the Basics Don't Work (2005) eftir Judith S. Beck.
Einstaklingsmiðuð endurgjöf á færni í hugrænni atferlismeðferð
Einstaklingsmiðuð handleiðsla fer fram í þriggja manna hópum, samtals 40 klst. í 27 skipti sem dreifist yfir
námstímann. Gert er ráð fyrir að handleiðslan sé veitt af sálfræðingi eða geðlækni sem hefur fengið sérstaka
þjálfun í HAM og/eða lokið HAM-handleiðslunámi. Greiðsla fyrir einstaklingsmiðaða handleiðslu er 5.000 kr.
fyrir hvert skipti og er hún ekki innifalin í verði námsins, en félagið hefur gert samning við samþykkta
handleiðara.

Námsmat
Námsmat er byggt á þátttöku í vinnustofum, handleiðslu, verklegri þjálfun og í hóp- og einstaklingsverkefnum.
Krafist er 80% mætingar í hverjum þætti á hverju misseri, þ.e. mæting í vinnustofur, hóphandleiðslu og
einstaklingsmiðaða handleiðslu.
Nemendur skila einu rannsóknarverkefni, fimm skýrslum um meðferð á ólík mál og lokaverkefni.
Nemendur þurfa að standast viðmið Cognitive Therapy Scale.
Námið samsvarar 64 ECTS einingum:
Fræðsla og handleiðsla: 438 klukkustundir samtals 22 einingar
5 skýrslur x 40 klukkustundir: 10 einingar
1 rannsóknarverkefni x 120 klukkustundir: 6 einingar
Lokaverkefni x 120 klukkustundir: 6 einingar
Vinna með 8 skjólstæðinga x 40 klukkustundir: 16 einingar
Verkefni í handleiðslu: 2 x 40 klukkustundir: 4 einingar
Við uppbyggingu námsins er tekið mið af stöðlum frá Evrópsku samtökunum um hugræna atferlismeðferð
EACBT (sjá nánar: www.eabct.com).

Samstarfsaðilar
Félag um hugræna atferlismeðferð http://ham.is/
Oxford Cognitive Therapy Centre (OCTC) http://www.octc.co.uk/
Endurmenntun Háskóla Íslands http://www.endurmenntun.is/ .

Verð og greiðslufyrirkomulag
Verð er 670.000 krónur. Þegar nemandi hefur fengið inngöngu í námið er honum sendur greiðsluseðill fyrir
staðfestingargjaldi sem er 50.000 kr. Staðfestingargjald dregst frá heildarverði. Í upphafi náms er gefinn út
reikningur fyrir eftirstöðvum. Boðið er upp á Vísa lán og MasterCard staðgreiðslulán til allt að 36 mánaða svo og
vaxtalausa greiðsludreifingu sem miðast við eina greiðslu í upphafi hvers misseris. Vinsamlega athugið að ekki er
hægt að fá námskeiðsgjald fellt niður þótt nemandi hætti námi áður en námstíma lýkur. Vakin er athygli á að
ýmis stéttarfélög veita styrki til náms.